Cena transakcyjna
Kwota faktycznie uzgodniona przy sprzedaży danego lokalu.
Ogólnopolski wskaźnik GUS opisuje zmianę cen lokali mieszkalnych z rynku pierwotnego i wtórnego. Wskaźnik 2015 = 100 pozwala zestawić kolejne okresy bez mylenia indeksu z ceną jednego metra kwadratowego.
Przed sprzedażą lub podziałem mieszkania trzeba dodatkowo uwzględnić lokalizację, stan prawny, powierzchnię, standard i rzeczywiste transakcje porównywalne.
W IV kwartale 2020 r. ogólnopolski indeks cen lokali wynosił 138,4. W tym samym okresie indeks dla rynku pierwotnego wynosił 127,7, a dla wtórnego 147,8. Przy wspólnej bazie 2015 = 100 rynek wtórny wykazał silniejszy skumulowany wzrost ceny.
W IV kwartale 2024 r. indeks ogólny osiągnął 211,6. W I kwartale 2025 r. wyniósł 213,2, przy wartościach 202,3 dla rynku pierwotnego i 221,3 dla wtórnego. Te dane nie są jednak ceną, za jaką da się sprzedać konkretne mieszkanie, ani oczekiwaną stopą zwrotu z najmu.
| Okres | Ogółem | Rynek pierwotny | Rynek wtórny |
|---|---|---|---|
| IV kw. 2020 | 138,4 | 127,7 | 147,8 |
| IV kw. 2024 | 211,6 | 200,4 | 220,1 |
| I kw. 2025 | 213,2 | 202,3 | 221,3 |
Podstawa danych: GUS, „Wskaźniki cen lokali mieszkalnych w IV kwartale 2020 r.”, 6.04.2021, tablica 1. „Wskaźniki cen lokali mieszkalnych w 4 kwartale 2024 r.”, 3.04.2025, tablica 1. „Wskaźniki cen lokali mieszkalnych w 1 kwartale 2025 r.”, 3.07.2025, tablica 1.
Dwa mieszkania o tej samej powierzchni mogą znacznie różnić się ceną ze względu na standard, piętro, otoczenie, stan techniczny budynku, rozkład i sytuację prawną. Wycena oparta jedynie na średniej krajowej pomija cechy, które kupujący i rzeczoznawca oceniają przy konkretnej transakcji.
Przy inwestowaniu w mieszkania trzeba oddzielić cenę nabycia, wydatki poniesione na remonty, podatek i koszty finansowania od przychodów z najmu. W przypadku dziedziczenia dodatkową kwestią bywa możliwość wspólnego zarządzania lokalem przez spadkobierców albo sprzedaży i podziału pieniędzy.
Kwota faktycznie uzgodniona przy sprzedaży danego lokalu.
Statystyczna zmiana cen całej kategorii lokali względem okresu bazowego.
Gdy w spadku są jednocześnie mieszkanie i złote monety inwestycyjne, spadkobiercy mogą uzgodnić przypisanie różnych przedmiotów poszczególnym osobom wraz z odpowiednimi spłatami. W takim rozliczeniu trzeba stosować porównywalny dzień wyceny i uwzględnić obciążenia przypisane do nieruchomości.
Jeżeli współspadkobiercy nie dojdą do porozumienia, postępowanie o dział spadku może rozstrzygnąć o sposobie podziału. Umowa działowa zawierana między wszystkimi spadkobiercami wymaga aktu notarialnego, gdy do spadku należy nieruchomość.
Podstawa danych: Kodeks cywilny, Dz.U. 2026 poz. 795, art. 1035 i 1037.